Υπογονιμότητα και Ψυχολογική υποστήριξη

Πώς να αντιμετωπίσουμε τις ψυχικές δυσκολίες της υπογονιμότητας

«Θέλω τόσο πολύ να κάνω ένα μωρό… γιατί δεν μένω έγκυος;», «Πότε θα γίνω μάνα;», «Τι φταίει και δεν μπορώ να κάνω παιδί;», «Ήμουν τόσο σίγουρη ότι αυτή τη φορά θα τα καταφέρναμε», «Δεν ξέρω αν μπορώ να προσπαθήσω πάλι»,  «Aισθάνομαι ότι τιμωρούμαι για κάτι».

 

 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) τα υπογόνιμα ζευγάρια αποτελούν περίπου το 15% του γενικού πληθυσμού και συγκεκριμένα στην Ελλάδα υπολογίζονται περίπου σε 250.000 – 300.000 (Λαϊνάς, 2002). Τουλάχιστον 1 στα 6 ζευγάρια αναμένεται ότι θα ζητήσει τη βοήθεια ειδικού κάποια στιγμή στη ζωή του. Τα συναισθήματα ποικίλλουν και οι ζωές αλλάζουν.

 

Μιλώντας για συναισθήματα

Το πρόβλημα της υπογονιμότητας αντιμετωπίζεται ως βιολογικό ή ιατρικό, ενώ η συναισθηματική του διάσταση παραμελείται. Το ζεύγος πέρα από κάθε αμφιβολία, καλείται να αντιμετωπίσει το άγχος της απώλειας, να αποβάλει το βάρος της ενοχής και να κρατήσει ζωντανή την ερωτική του ζωή, ισορροπώντας στην καθημερινότητα.

Ανεξάρτητα από την έκβαση μιας θεραπείας για την υπογονιμότητα, το ζευγάρι φοβάται ότι θα χάσει τη δυνατότητα να δημιουργήσει οικογένεια, να αναλάβει τον ρόλο του πατέρα ή της μητέρας, να πραγματοποιήσει τις προσδοκίες του γι’ αυτόν τον ρόλο που τόσο ποθεί. Ταυτόχρονα, νιώθει ενοχή: Γιατί σε μένα; Γιατί να μου συμβεί αυτό; Τι έκανα για να το προκαλέσω; H υπογονιμότητα δεν είναι ποτέ αποτέλεσμα μιας προσωπικής ανεπάρκειας. Κι όμως, αυτός ακριβώς είναι ο τρόπος με τον οποίο εισπράττεται από πολλούς, βγάζοντας στην επιφάνεια τα ελλείμματα της αυτοεκτίμησής τους. Κλονίζεται η ταυτότητά τους κι εκδηλώνονται συμπτώματα όπως τα παρακάτω:

  • άγχος
  • κατάθλιψη
  • ανησυχία
  • ανυπομονησία
  • ενοχές
  • ένταση
  • αμφιθυμία
  • νευρικότητα
  • θυμός
  • εσωστρέφεια
  • σεξουαλική δυσλειτουργία
  • διαπροσωπική αποξένωση στον γάμο
  • απομόνωση

 

Η υπογονιμότητα είναι πρόβλημα ζεύγους

Η υπογονιμότητα, η οποία ορίζεται ως η αδυναμία του ζευγαριού να συλλάβει μετά από προσπάθειες ενός έτους, είναι πρόβλημα ζεύγους και όχι πρόβλημα ατόμου και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Η υπογονιμότητα έχει ψυχικό κόστος τόσο για τον άνδρα όσο και για τη γυναίκα. Και οι δύο ονειρεύονται και παλεύουν για το παιδί τους. Με διαφορετικό τρόπο ο καθένας αγωνίζεται να τα καταφέρει. Η στήριξη του ενός από τον άλλον κρίνεται απαραίτητη.

Η ερωτική τους ζωή ίσως  αποτελεί το κομμάτι της σχέσης που επηρεάζεται πιο πολύ από όλα, γιατί:

  • Πολλοί άνθρωποι υποσυνείδητα ταυτίζουν τη σεξουαλική δραστηριότητα με την αναπαραγωγή, με αποτέλεσμα όταν αμφισβητείται η μία να ματαιώνεται και η άλλη. Η λογική είναι ότι δεν αξίζουν την ερωτική ικανοποίηση αφού δεν μπορούν να προσφέρουν την πολυπόθητη τεκνοποίηση.
  • Σε κάποιες θεραπείες η σεξουαλική δραστηριότητα παρακάμπτεται, γιατί η σύλληψη γίνεται εξωσωματικά και σε άλλες κινδυνεύει να ιατρικοποιηθεί (όταν, π.χ., γίνεται σύσταση στο ζευγάρι να έρθει σε επαφή συγκεκριμένη μέρα και ώρα). Έτσι, η ερωτική ζωή αποκτάει συγκεκριμένο στόχο, χάνοντας τον αυθορμητισμό της. Το ζευγάρι εγκλωβίζεται στη μιζέρια του, στο άγχος του χρόνου, που απειλεί βιολογικά τη γυναίκα, στον θυμό της προσδοκίας, που όσο καθυστερεί τόσο το σεξ και ο έρωτας θα χάνονται, απειλώντας μέσα από συγκρούσεις την ίδια τη σχέση του ζευγαριού, τον γάμο τους.

 

Ψυχολογική υποστήριξη

Το ότι η υπογονιμότητα μπορεί να προκαλέσει στα άτομα που την αντιμετωπίζουν θυμό, θλίψη και απόγνωση είναι φυσιολογικό, αναμενόμενο και πολύ ανθρώπινο. Από εκεί και πέρα όμως, ο βαθμός στον οποίο το πρόβλημα αυτό θα κυριαρχήσει, εξαρτάται από τη ψυχοσύνθεσή μας, ανεξάρτητα από τη γονιμότητά μας. Και αυτήν οφείλουμε να δυναμώσουμε…

Η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή επηρεάζει κάθε ζευγάρι σε διαφορετικό βαθμό και με διαφορετικό τρόπο. Υφίσταται όμως μόνο για καλό κι έτσι πρέπει να το σκεφτόμαστε. Η ψυχολογική υποστήριξη του ζευγαριού που αντιμετωπίζει προβλήματα γονιμότητας και ξεκινά μια θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής κρίνεται σημαντική αν όχι απαραίτητη.

Συγκεκριμένα, μέσω της συμβουλευτικής διαδικασίας η οποία εστιάζει στον συγκεκριμένο τομέα, επιτυγχάνονται τα εξής:

  • Το ζευγάρι έχει την ευκαιρία, κατ’ αρχάς, να μοιραστεί, να μιλήσει για ένα θέμα που ίσως κρατά κρυφό από το ευρύτερο οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον.
  • Με τη βοήθεια του ειδικού συμβούλου, διερευνώνται τα προσωπικά συναισθήματα του καθενός (άγχος, φόβος, μελαγχολία, θυμός, ντροπή, ενοχές), οι δυσκολίες που πιθανόν αντιμετωπίζει αλλά και οι προσδοκίες του από την όλη διαδικασία και παρέχεται σωστή διαχείριση αυτών.
  • Επιτυγχάνεται η μείωση του άγχους και των συμπτωμάτων κατάθλιψης.
  • Μειώνονται συμπτώματα όπως αϋπνία, πονοκέφαλοι και αδιαθεσία.
  • Η γυναίκα βρίσκει στήριξη, καθώς οι ορμονικές αλλαγές αλλά και η σωματική παρέμβαση μπορούν να οδηγήσουν σε συναισθηματική φόρτιση, η οποία επιβαρύνει την ψυχολογία της.
  • Απατώνται ερωτήματα σε συνεργασία με τον ιατρό όσον αφορά στις ιατρικές πτυχές της θεραπείας καθώς και τις κοινωνικο-συναισθηματικές συνέπειες της θεραπείας της υπογονιμότητας.
  • Αυξάνονται η ψυχική ευεξία και η αίσθηση του ελέγχου.
  • Παρέχεται η κατάλληλη βοήθεια στο ζευγάρι ώστε να εξετάσει, να συνειδητοποιήσει και να λάβει υπόψη του όλες τις πιθανές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η προτεινόμενη θεραπεία όχι μόνο στο ίδιο, αλλά και στην οικογένειά του, καθώς και στο παιδί που θα γεννηθεί ως αποτέλεσμα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
  • Δίνεται συναισθηματική και ψυχολογική υποστήριξη στα υπογόνιμα ζευγάρια με ατομικές θεραπείες ή θεραπείες ζεύγους σε περιόδους έντονου στρες, όπως μετά από μια ανεπιτυχή προσπάθεια εγκυμοσύνης, και κυρίως σε άτομα που υποφέρουν από κατάθλιψη.
  • Παρέχονται στρατηγικές υποστήριξης στα ζευγάρια (όπως, στρατηγικές για τη μείωση του άγχους), με επίκεντρο την κατανόηση των ψυχολογικών συνεπειών της ατεκνίας και κυρίως την αντιμετώπιση και επίλυση των προβλημάτων τους (Strauss & Boivin, 2002).

Η κάθε θεραπεία ξεκινά από την αρμονική συνύπαρξη του ζευγαριού.

Το πρώτο που θα πρέπει να κάνει ένα ζευγάρι που αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας είναι να έχει μία σωστή ψυχολογική αντιμετώπιση προς το πρόβλημα αυτό. Το άγχος, η αγωνία και οι λάθος αντιλήψεις σχετικά με το πρόβλημα θα επιβαρύνουν το ζευγάρι και είναι πιθανό να δημιουργήσουν και εντάσεις.

Είναι πολύ σημαντικός παράγοντας για το ζευγάρι η ψυχολογική υποστήριξη από κάποιον ειδικό, επειδή υπάρχει η επιβάρυνση της κοινωνίας, υπάρχει η επιβάρυνση των διαπροσωπικών σχέσεων του ζευγαριού μέσα στον γάμο, η σχέση του με τους συγγενείς και άλλα άτομα, η πίεση της υπογονιμότητας σε κάθε ένα από αυτά τα δύο άτομα του ζευγαριού, καθώς και η ψυχολογική πίεση όταν το ζευγάρι αυτό βρίσκεται μέσα στη διαδικασία μίας προσπάθειας για υποβοηθούμενη τεχνητή γονιμοποίηση. Υπάρχει επίσης η βιολογική ανάγκη της γυναίκας και του άντρα για ένα παιδί, καθώς και το στρες της στέρησης αυτής της ψυχολογικής ανάγκης.

Επιπλέον, μέσα από τη συμβουλευτική διαδικασία, ορισμένες φορές προκύπτουν θέματα βαθύτερα που δεν σχετίζονται απαραίτητα μόνο με τη γονιμότητα. Μπορεί να αφορούν παλαιότερα προσωπικά τραύματα ή θέματα που δεν έχουν επιλυθεί και που σήμερα έχουν οδηγήσει το άτομο ή το ζεύγος σε δυσλειτουργία σε κάποιον τομέα της ζωής του. Η διερεύνηση και η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων κρίνεται αναγκαία καθώς τα δυναμικά του ζευγαριού κλονίζονται. Νέες βάσεις πρέπει να θεσπιστούν.

Η  επίπτωση λοιπόν της υπογονιμότητας στον ψυχισμό του ζευγαριού κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητη είναι και η παροχή ψυχολογικής στήριξης από τον ειδικό είναι κεφαλαιώδους σημασίας. Είμαστε εδώ για κάθε σας ανάγκη, για κάθε ερώτηση και για να αφαιρέσουμε οποιαδήποτε αμφιβολία σάς ταλανίζει.

Ξεκινάμε αυτό το ταξίδι μαζί.

Αντιμετωπίζουμε την όποια δυσκολία.

Είμαστε εδώ για εσάς και το μωρό σας!

Η σχέση κάνει ένα παιδί και όχι το παιδί τη σχέση!

Η ψυχολογική υποστήριξη παρέχεται στο έμπιστο περιβάλλον του ιατρείου «woman clinic ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ» από την ψυχολόγο ψυχοθεραπεύτρια Νικολέττα Πούλιου κάνοντας ατομικές θεραπείες ή θεραπείες ζεύγους ή ομαδικές μαζί με άλλα ζευγάρια που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις. Θα χαρούμε πολύ να σας βοηθήσουμε.

 

Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε δωρεάν μαζί μας. Είμαστε δίπλα σας σε ότι χρειαστείτε!